pon.. maj 16th, 2022

Tygodnik Radomski

DINOZAURY W BORKOWICACH – ŚWIATOWE ODKRYCIE

3 min read

Fragment jednej z siedemnastu płyt z wyraźnymi śladami bytności dinozaurów

Choć pracuję w Niemczech niedaleko granicy szwajcarskiej , utrzymuję stałe kontakty z krajem ojczystym, w tym rzecz jasna z rodziną zamieszkałą na południowym Mazowszu, w powiecie przysuskim. Ostatnio dowiedziałam się, że polscy geolodzy dokonali odkrycia światowej rangi w kopalni gliny zlokalizowanej na terenie gminy Borkowice czyli w miejscowości, w której ukończyłam szkołę średnią. Gmina ta też jest położona w powiecie przysuskim, na północnym skraju Gór Świętokrzyskich. Dużo tu  lasów, a  na  urozmaiconym krajobrazowo  terenie – jarów i oczek wodnych. Jest też  unikatowa kopalnia białej gliny. O  zamierzchłej historii mieszkańców  przypomina  uroczysko Krakowa Góra.

Właśnie w zlokalizowanej tu kopalni białej gliny prowadzonej przez prywatnego przedsiębiorcę na podstawie umowy zawartej z Lasami Państwowymi, polscy profesorowie – dr hab. Grzegorz Niedźwiedzki  związany naukowo z wyższą uczelnią w Uppsali (Szwecja) i dr hab. Grzegorz Pieńkowski z Polskiego Instytutu Badań Geologicznych w Warszawie odsłonili w lipcu 2021 roku wielką tajemnicę prehistorii. Chodzi o ślady bytności na tym terenie dinozaurów przed około 200 milionami lat.


Naukowcy: Grzegorz Pieńkowski (z prawej) i Grzegorz Niedźwiedzki w kopalni iłów w sąsiedztwie Krakowej Góry

Na siedemnastu płytach dolnojurajskich piaskowców, wydobytych z tej kopalni, odkryli dobrze zachowane ślady dinozaurów drapieżnych, roślinożernych, zarówno ptasio miednicznych jak i zauropodów pochodzących z przysuskiej formacji rudonośnej.

Zachowały się na tych płytach zarówno ślady pozostawione przez dinozaury w ruchu – biegnące, pływające i  siedzące na ilastym osadzie oraz wiele innego rodzaju śladów  związanym z różnorodnymi aktywnościami życiowymi bytujących  tu dinozaurów. Wśród nich na przykład ślady ich żerowania czy grzebania w osadzie.

Oprócz śladów, znajdują się kości i inne  szczątki płazów, jaszczurów i  ryb. Stanowisko to jest  pod każdym względem wyjątkowe. To prawdziwy skamieniały skarbiec. Naukowcy oceniają, że fauna dinozaurów z Borkowic należy do najbogatszych  na świecie.

Na konferencji prasowej prof. dr hab. Grzegorz Pieńkowski informował, że w regionie  dzisiejszych Gór Świętokrzyskich  znajdowały się zatoki morskie i  płytkie laguny. Wkraczały one na geologiczne utwory rzecznej delty i te tropy zostały pozostawione  w mokrym  ile, który po wyschnięciu  został zasypany piachem. Musiało  zaistnieć także  wiele innych  czynników  utrwalających na miliony lat tak dobrze  zachowane  tropy.

Ił, podobnie jak gips odlewniczy, utrwala detale. Nawet płynące wody czy wiatry nie zatarły  śladów dinozaurów. Ponadczasowego dzieła dokonały jednak piaski migrujące z wodą w kierunku wybrzeża i one  utrwalająco przykryły tropy dinozaurów oraz  innych prehistorycznych istot. 

Prof. Grzegorz Pieńkowski podkreślił, że odkrycie jest bardzo cenne,  otwiera ono naukowcom okno na świat wczesnej  ewolucji dinozaurów. Zachowały się tu także zręby przyszłego świata, zagospodarowanego przez  kolejne rodzaje  płazów, ptaków, ssaków czy innych  gatunków fauny.

W przyszłości w Borkowicach  powstać może Muzeum, będące  centrum edukacyjnym. Do tego dążą odkrywcy. Jeśli tak się stanie, dojdzie do  interesującego  rozwoju  lokalnej społeczności.

– Na takie Muzeum musimy poczekać – odpowiada wójt gminy Borkowice Robert Fidos, zagadnięty telefonicznie. Przyznał, że należy dokonać rozeznania, mającego na celu stworzenie programu zaczynającego się objęciem ochroną prehistorycznego zabytku.

– W przyszłości powinien powstać geopark czy park paleontologiczny, natomiast na dzień dzisiejszy chcemy w jakiś sposób zasygnalizować, że takie odkrycie musi  doprowadzić  do  inwestycyjnego zabezpieczenia płyt już wydobytych i wielu innych, które z pewnością odkryją tu naukowcy. Tego rodzaju inwestycja może być  zlokalizowana w sąsiedztwie  kopalni i  z czasem objąć samą kopalnię białych iłów – dał do zrozumienia wójt Robert Fidos. Być może radni zachęcili gospodarza gminy Borkowice do aktywnego  działania, także podjętą ostatnio  decyzją o podniesieniu wójtowskiego wynagrodzenia.

Tak czy owak, wspólne działanie wymaga porozumieniu z naukowcami, leśnikami, przedsiębiorcą eksploatującym kopalnię oraz innymi kompetentnymi instytucjami i osobami.

autor: Danuta Sobierska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.