pt.. maj 13th, 2022

Tygodnik Radomski

W 40 ROCZNICĘ STRAJKU W WYŻSZEJ SZKOLE INŻYNIERSKEJ

3 min read

Uroczystości  40 – lecia  Strajku  Okupacyjnego w Wyższej  Szkole Inżynierskiej  w Radomiu  zagospodarowały w piątek, 9 grudnia cały dzień.  Program zawierał  m.in. mszę okolicznościową, w gmachu Wydziału Transportu Uniwersytetu Techniczno – Humanistycznego będącego  głównym miejscem historycznego protestu – panel dyskusyjny i spotkanie, wręczenie przybyłym uczestnikom strajku medali przez wojewodę mazowieckiego Konstantego Radziwiłła oraz złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową.

Strajk  okupacyjny studentów i pracowników Wyższej Szkole Inżynierskiej był najdłuższym tego rodzaju protestem w okresie PRL. Uczestniczyło w nim  kilkaset osób. Trwał od 26 października do 13 grudnia 1981 roku i nabrał ogólnopolskiego znaczenia. Został ogłoszony  po nie uwzględnianiu przez władze WSI  postulatów zgłaszanych  przez legalnie  organizacje  – uczelnianą  ,Solidarność” i Niezależne Zrzeszenie Studentów. Konflikt nasilił się gdy doszło do ponownego wyboru rektorem WSI płk. prof. Michała Hebdę w oparciu  o ordynację kwestionowaną przez nowe organizacje. Postulat odwołania rektora zaliczanego do partyjnego ,,betonu” rozszerzył  listę  żądań zmierzających do demokratyzacji  samorządu uczelni i jej autonomii. Wszystko to działo się w okresie umacniania się struktur ,,Solidarności”, które podjęły   odważne działania praktyczne,  wynikające z ustaleń  porozumień zawartych w Gdańsku, Szczecinie i Jastrzębiu.  Dla NSZZ ,, Solidarność” Ziemia Radomskiej  bardzo ważne   stało się domaganie się od władz rządowych odszkodowania należnego Radomiowi  za  represje, jakie dotknęły nie tylko uczestników protestu z 25 czerwca 1976 roku lecz  także całe miasto oraz żądanie usunięcia ze stanowisk osób odpowiedzialnych za siłowe  zlikwidowanie protestu,  za  osławione ścieżki zdrowia, areszty  i wyroki sądowe. Doszło do rozmów ,,Solidarności” z  przedstawicielami rządu, choć pozytywnych rezultatów nie przyniosły. Wszystko przerwał stan wojenny wprowadzony  13 grudnia 1981 roku.

Z  materiałów historycznych i rozmów  z uczestnikami  protestu wynika, że pacyfikacja strajku w WSI  nie była brutalna.  Jej wykonawcy rozwieźli  uczestników protestu  autobusami  do miejsc ich zamieszkania. W nocy z 12 na  13 grudnia internowany został jednak  nauczyciel akademicki, Jan Rejczak jako wiceprzewodniczący NSZZ Solidarność Ziemia Radomska zagarnięty  z mieszkania  przy ul. Moniuszki. W pozostałe miesiące i lata stanu wojennego prześladowania dotknęły  jednak wielu osób i rodzin.

Mówili o tym uczestnicy radomskiego strajku sprzed  40 lat, który  czynnie poparło lub solidaryzowało się z nim ponad  70 krajowych uczelni. Radom stal się w pewnym sensie  koordynatorem  uczelnianego  protestu w skali  kraju. Obradowali  w WSI  rektorzy wyższych uczelni,  przybyli z całej Polski.  Napisano o radomskim strajku  wiele wspomnień, wydano książki. Cenne materiały zostały zaprezentowane podczas  uroczystości w   dniu 9  grudnia. Oddział lubelski Instytutu Pamięci Narodowej  wydał książkę pt. ,,Strajk radomski i nie tylko…”, Państwowe Archiwum Akt  Nowych jest wydawcą kroniki strajku pracowników i studentów w Wyższej  Szkole Inżynierskiej w Radomiu, zawierających wiele dokumentów pochodzących z archiwów domowych. Organizatorzy uroczystości  dotarli m.in. do Jerzego Kośnika, autora strajkowych fotoreportaży. Przekazał  im około 200  sztuk fotografii. Z kolei twórcą  znaku Solidarności, jak też całego tytułu wydawnictwa jest Jerzy Janiszewski. Wykorzystał on  w projekcie technologiczną ,,kratownicę” oraz liczbę 1981 namalowaną  ,,solidarycą”. Michał i Wojciech Jakubiakowie przez 10 lat pracowali  nad ,,przetłumaczeniem”  na polski 758 tasiemek strajkowego teleksu, zapisanych  kodem. Przejęli je po strajku i przechowali.  Poczta Polska wydała okolicznościową kartkę, którą można było ostemplować datownikiem w jej budynku przy dworcu PKP w Radomiu.

Niezmiernie cenne materiały zawiera grudniowy 40 stronicowy  numer specjalny  ,,Kuriera Uniwersyteckiego”. Publikuje on listy uczestników strajku zawierające  m.in. 300 nazwisk, dużo zdjęć archiwalnych  oraz  ich wspomnienia i refleksje, wśród nich  Włodzimierza Dobrowolskiego przewodniczącego Niezależnego  Stowarzyszenia Studentów  na WSI  i  dużo zdjęć archiwalnych. Numer specjalny  ,, Kuriera Uniwersyteckiego” otwierają  publikacje rektora Uniwersytetu Technologiczno- Historycznego im. K. Pułaskiego w Radomiu  prof. dr hab. Sławomira Bukowskiego   honorowego  patrona  rocznicowej uroczystości (,,Walczyli o Nową  Polskę”) i redaktora naczelnego Wojciecha Bielawskiego  (,,Zawsze Pamiętamy”).        (mk)

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.